Mondelinge én schriftelijke taalvaardigheden.

Taalonderwijs in het Buitengewoon Onderwijs moet taalvaardigheid
creëren in het dagelijkse leven en op school. De 4 taaldomeinen luisteren, spreken, lezen en schrijven moeten aan bod komen. Taaltrapeze bevat naast leerlijnen voor luisteren en spreken ook leerlijnen voor begrijpend lezen en schrijven.
Uitbreiding van de woordenschat staat centraal.
Taaltrapeze is hiermee een geïntegreerde taalmethode, waarin taalgebruik, taalbeschouwing, taalvorm en taalinhoud aan bod komen.

Taaltrapeze richt zich tot het Buitengewoon Onderwijs door volgende uitgangspunten:

• leren in kleine stapjes
• veel herhaling
• veel visuele ondersteuning
• korte en duidelijke informatie
• verschillende contexten
• stappenplannen
• coöperatieve werkvormen (cfr. CLIM)
• aandacht voor de verschillende kenmerken van de type 1 leerlingen, vb. A.S.S.,
  spraak- en taalproblematiek, NT 2-leerlingen, moeilijke lezers, …
• Differentiatielessen op drie niveaus voor verschillende leerstofgebieden.
  Interactie-leerlingen

Interactie is belangrijk in Taaltrapeze:

Sociaal leren: Om een taak uit te kunnen voeren, overleggen de leerlingen met elkaar en met de leerkracht. Ze werken daarnaast soms in twee- of in viertallen.
Authentiek leren: uitvoeren van herkenbare en betekenisvolle leertaken.
Strategisch leren: vergroten van het probleemoplossende vermogen door vooraf een werkwijze te bedenken en vervolgens uit te voeren.

Functionele lessen

De lessen in Taaltrapeze gaan uit van functioneel taalgebruik. De leerlingen verwerven taal door uitdagende problemen
op te lossen en situaties na te spelen die ze in hun dagelijkse leven kunnen tegenkomen. De lessen bieden daarmee een herkenbare context en zijn interessant en motiverend voor de leerlingen. In de lessen werken de leerlingen ook veel met concrete materialen, waardoor ze nog beter de samenhang zien tussen het ‘echte leven’ en de lessen in de school.

Didactiek

Twee didactische modellen: een lesmodel
Afhankelijk van de leerstof en de leerdoelen organiseert Taaltrapeze een meer of minder gestructureerde lessituatie. De methode combineert hierbij het directe en het authentieke instructiemodel tot één lesmodel. Waar het accent ligt, hangt af van het niveau en de leerstijl van uw leerlingen.

Stap voor stap

Elke les in Taaltrapeze bestaat uit vier fasen:
1.oriëntatie - 2.instructie - 3.verwerking - 4.afsluiting
- Bij de oriëntatie (1) activeert u de voorkennis van de leerlingen en bereidt u de lesstof voor.
- De instructie (2)en verwerking (3)verschillen per les en kunt u afstemmen op de leerlingen. Beide fasen lopen af en toe in elkaar over, omdat u vaak tussentijds terugkoppelt.
- Bij de afsluiting (4) (de evaluatie- of reflectiefase) kijkt u met de leerlingen terug op de les. Bovendien maakt u hier een koppeling met het dagelijkse leven: u bespreekt met de leerlingen waar en wanneer zij het geleerde nog meer kunnen toepassen. Daarnaast kondigt u aan wat de leerlingen in de volgende les te wachten staat.

Organisatie

• Deel 1 is voor de jongste leerlingen. Dit bevat slechts 6 van de 8 thema’s, zodat er ook voldoende tijd besteed kan worden aan het aanvankelijk lezen.
  
• Deel 2 en 3 (onderbouw)
  In deel 2 hebben de leerlingen minder lessen in Taaltrapeze, omdat zij dan in het algemeen starten met Aanvankelijk technisch lezen.
  In deel 3 biedt Taaltrapeze voor het eerst lessen Begrijpend lezen aan.
• Deel 4 en 5 (middenbouw) zijn voor kinderen van 9 tot 11 jaar. De cognitieve ontwikkeling van deze leerlingen verloopt heel geleidelijk. Taaltrapeze voert daarom in deel 4 en 5 de moeilijkheidsgraad van de verschillende taaldoelen in de lessen heel geleidelijk op. De inhoud en onderwerpen van de taalthema’s in deze delen verschillen wel: de interesse van de leerlingen verandert vaak van hun negende tot hun twaalfde jaar.
• Deel 6 en 7 (bovenbouw) zijn bedoeld voor de eindklassen: Bij deel 6 en 7 wordt ook aandacht besteed aan beroepen en zaakvakken.
  Het gaat hierbij om beroepen die haalbaar zijn voor de leerlingen.
  Thema's: deze zijn lineair en concentrisch opgebouwd met herkenbare onderwerpen en contexten, waarbij kennis en vaardigheden gecombineerd worden..